Cách Nhận Biết Khí NH3 Chính Xác Nhất Cực Đơn Giản

Khí NH₃ (Amoniac) là một trong những khí quan trọng trong hóa học vô cơ, được sử dụng rộng rãi trong công nghiệp và phòng thí nghiệm. Bài viết này từ Gia sư uy tín The TutorX sẽ hướng dẫn chi tiết cách nhận biết khí NH3 một cách chính xác, dễ hiểu, giúp học sinh nắm vững phương pháp thực hành và áp dụng kiến thức hiệu quả.

NH3 Là Chất Gì?

NH₃, hay còn gọi là Amoniac, là một hợp chất vô cơ gồm một nguyên tử nitơ và ba nguyên tử hiđro, có công thức hóa học NH₃. Ở điều kiện thường, NH₃ tồn tại dưới dạng khí không màu, mùi khai, tan tốt trong nước tạo thành dung dịch amoniac (NH₄OH).

Amoniac có vai trò quan trọng trong sản xuất phân bón, thuốc tẩy, hóa chất công nghiệp và là chất thường được sử dụng trong thí nghiệm hóa học để nhận biết các ion và hợp chất khác. Ngoài ra, NH₃ còn có tính bazơ yếu, phản ứng với axit tạo muối amoni.

Cách Nhận Biết Khí NH3

Khí NH₃ là một khí phổ biến trong hóa học vô cơ, có tính bazơ yếu, tan nhiều trong nước và có mùi khai đặc trưng. Dưới đây là các cách nhận biết NH₃ một cách chi tiết và an toàn:

Nhận biết bằng quỳ tím

NH₃ là bazơ yếu, khi tiếp xúc với quỳ tím sẽ làm quỳ tím chuyển sang màu xanh.

Cách làm:

• Nhúng một mẩu quỳ tím (giấy quỳ tím hoặc dung dịch quỳ tím) vào khí NH₃.
• Quan sát hiện tượng: quỳ tím sẽ chuyển màu xanh.

Quỳ tím là chỉ thị pH. NH₃ trong không khí hòa tan một phần trong nước tạo thành NH₄OH, làm môi trường trở nên bazơ:

NH₃​+H₂​O→NH_4​OH

Nhận biết bằng phản ứng với axit (HCl)

NH₃ là bazơ, phản ứng với axit mạnh như HCl tạo ra muối amoni dạng hơi trắng (NH₄Cl).

Cách làm:

• Thổi khí NH₃ gần ống nghiệm chứa HCl đặc hoặc dung dịch HCl.
• Quan sát: xuất hiện khói trắng bay ra, chính là NH₄Cl kết tủa trong không khí.

Phương trình hóa học:

NH₃​+HCl→NH_4​Cl↓

Nhận biết bằng phản ứng với dung dịch muối của ion kim loại

NH₃ có khả năng tạo phức bazơ với các ion kim loại như Cu²⁺, Ag⁺. Phức hợp này thường có màu sắc đặc trưng.

Cách làm:

• Thêm vài giọt dung dịch CuSO₄ vào ống nghiệm.
• Thổi nhẹ khí NH₃ vào dung dịch.
• Quan sát hiện tượng: xuất hiện phức màu xanh lam [Cu(NH₃)₄]²⁺.

Phương trình hóa học:

Cu²⁺+4NH₃​→[Cu(NH₃​)₄​]²⁺

Nhận biết qua mùi

NH₃ là khí không màu, có mùi khai đặc trưng, dễ phân biệt với các khí khác.

• Cách làm: Đặt ống nghiệm gần mũi để nhận biết mùi khai nhẹ.
• Lưu ý quan trọng: Không hít trực tiếp khí nồng độ cao vì có thể gây kích ứng mắt, mũi, họng và đường hô hấp.

Lưu ý khi nhận biết NH₃

• Thực hiện các thí nghiệm trong phòng thí nghiệm có thông gió tốt.
• Luôn mang găng tay, kính bảo hộ để đảm bảo an toàn.
• Kết hợp nhiều phương pháp để xác định chính xác khí NH₃.

>> XEM THÊM: Cách nhận biết axit sunfuric

Các Bài Tập Ví Dụ Về Cách Nhận Biết Khí NH3

Bài 1: Để nhận biết các khí CO₂, SO₂, NH₃, có thể dùng các thuốc thử nào sau đây?

A. Dung dịch HCl, dung dịch NaOH

B. Quỳ tím ẩm, nước Br₂

C. Quỳ tím ẩm, dung dịch HCl

D. Quỳ tím ẩm, dung dịch NaOH

Hướng dẫn giải:

Dùng quỳ tím ẩm:

• Quỳ tím chuyển đỏ → CO₂, SO₂
• Quỳ tím chuyển xanh → NH₃

Dùng dung dịch Br₂ để phân biệt CO₂ và SO₂:

• SO₂ + Br₂ + 2H₂O → 2HBr + H₂SO₄ → Dung dịch brom mất màu
• CO₂ → Không hiện tượng

Đáp án: B

Bài 2: Cho các khí: NH₃, H₂S, HCl, CO, SO₂. Số chất làm quỳ tím ẩm đổi màu là bao nhiêu?

A. 2

B. 3

C. 4

D. 5

Hướng dẫn giải:

• Quỳ tím ẩm đổi xanh: NH₃
• Quỳ tím ẩm đổi đỏ: H₂S, HCl, SO₂
• CO không làm đổi màu quỳ tím

→ Tổng số chất làm quỳ tím đổi màu: 4

Đáp án: C

Bài 3: Khí nào sau đây làm quỳ tím ẩm chuyển sang màu xanh?

A. CO₂

B. SO₂

C. NH₃

D. HCl

Hướng dẫn giải:

• NH₃ là khí bazơ, khi tiếp xúc với quỳ tím ẩm sẽ làm quỳ tím chuyển xanh.
• Các khí còn lại đều có tính axit hoặc trung tính, không làm quỳ tím xanh.

Đáp án: C

Bài 4: Cho các khí: NH₃, HCl, CO₂, SO₂. Khí nào phản ứng với dung dịch HCl đặc tạo khói trắng?

A. NH₃

B. HCl

C. CO₂

D. SO₂

Hướng dẫn giải:

• Khí NH₃ phản ứng với HCl tạo muối amoni NH₄Cl, xuất hiện khói trắng:

NH_3​+HCl→NH₄​Cl↓

• Các khí còn lại không tạo khói trắng với HCl.

Đáp án: A

Hy vọng qua bài viết này từ Gia sư uy tín The TutorX, các bạn đã nắm vững các phương pháp nhận biết khí NH₃ một cách chính xác, từ việc dùng quỳ tím, phản ứng với axit, đến quan sát mùi và phản ứng với ion kim loại. Việc luyện tập các bài tập minh họa sẽ giúp học sinh tự tin hơn trong thí nghiệm và áp dụng kiến thức hóa học hiệu quả.

>> XEM NGAY: Trung tâm Gia sư Hóa lớp 12 uy tín